Elbing 1945 - Odnalezione wspomnienia

Tomasz Stężała

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona główna Kategoria - przegląd Najlepszy ustrój polityczny w dziejach świata, czyli rzeczpospolita szlachecka. Tak twierdzi Jakub Witczak i trudno się z nim nie zgodzić.

Najlepszy ustrój polityczny w dziejach świata, czyli rzeczpospolita szlachecka. Tak twierdzi Jakub Witczak i trudno się z nim nie zgodzić.

Email Drukuj PDF

Wydawnictwo ERICA opublikowało niedawno niewielką książkę studenta prawa UJ, pod tytułem „Sarmacki Republikanizm. Między prawem a bezprawiem”. Może tytuł niezbyt zachęca do przeczytania, ale treść jest naprawdę niezła.

 

Na wstępie młody autor  rozprawia się z wciąż egzystującymi  w historii pojęciami, jak demokracja szlachecka, logicznie porównując je do takich nowotworów językowych jak demokracja ludowa. Następnie omawia trzy klasyczne ustroje: monarchię, oligarchię i demokrację, korzystając też z  autorów starożytnych i późniejszych. Szczególnie spodobała mi się definicja najdurniejszego z ustrojów, które jest świętą krową dla większości politruków i niestety ogłupionej przez nich znacznej części społeczeństwa. : „ Ale jeśliby pospólstwo samo się rządziło płochą radą się sprawując, jako to pospolicie bywa, a nieprzystojnie sobie w sprawach poczynając, nie przestrzegając uczciwości i pożytku wszystkich wobec, ale tylko samych ubogich: tedy ono państwo zowią demokracją, to jest pospolitego człowieka panowanie”   Andrzej Frycz Modrzewski.

Jakub Witczak przechodzi dalej do historii republiki, czyli rzeczpospolitej szlacheckiej, gdzie trzy klasyczne ustroje  zostały zmieszane w ustrój równości względem prawa, który obowiązywał zarówno monarchę, jak i magnatów czy zwykłych „panów braci”.  Aż do drugiej połowy XVII wieku, do czasów Jana Kazimierza, ustrój ten zapewniał Rzeczpospolitej Obojga Narodów potęgę ekonomiczną i militarną, wolności osobiste, sprawiedliwość względem prawa oraz czynił z obywateli patriotów, widzących korzyści w dbaniu o interes publiczny jak i własny.  Później doszło zachwiania delikatnej równowagi i system zaczął się wyradzać.

Autor opisuje także rządy trzech królów: Zygmunta III Wazy, jego wnuka Jana Kazimierza i Augusta II Wettina. Ujęcie tematu pozwala na inne spojrzenie na problematykę i  obala narosłe mity o zgubności wolnej elekcji,  liberum veto, sobiepaństwu szlachty, zdrajcach i bohaterach. Sam, mieniąc się znawcą naszej historii musiałem wiele takich schematycznych opinii przewertować.

Ta książka powinna być przeczytana przez nauczycieli historii i WOS-u, a także polityków. To nauczyciele powinni wychować nową generację Polaków, którzy będą potrafili przywrócić ustrój Res Publiki i wymieść z kraju wszystkie polityczne śmiecie.

Debiut Jakuba Witczaka jest ze wszech miar udany i warty przeczytania.

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 45 gości 

Site Language


Strona główna Kategoria - przegląd Najlepszy ustrój polityczny w dziejach świata, czyli rzeczpospolita szlachecka. Tak twierdzi Jakub Witczak i trudno się z nim nie zgodzić.