Elbing 1945 - Odnalezione wspomnienia

Tomasz Stężała

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona główna Kategoria - przegląd Zbrodnia czy wyrok na zdrajcy? Grażyna Wosińska odsłania historię kolejnego spisku przeciwko władzy ludowej bohatersko stłumionego w Elblągu.

Zbrodnia czy wyrok na zdrajcy? Grażyna Wosińska odsłania historię kolejnego spisku przeciwko władzy ludowej bohatersko stłumionego w Elblągu.

Email Drukuj PDF

To już druga książka elbląskiej dziennikarki (po „Pożarze i szpiegach”), która z uporem podąża śladami działań komunistycznego aparatu terroru, który także tu, w Elblągu i okolicach siał postrach wśród mieszkańców.

 

Wydana prze oficynę NOVAE RES pozycja zachęca do sięgnięcia po nią nie tylko wymownym tytułem, ale także intrygującą okładką. Pani Grażyna prowadzi nas w pierwsze lata powojennego istnienia Elbląga – miasta potwornie zniszczonego przez Niemców i Sowietów w 1945 roku, potem doszczętnie rozgrabionego przez „trofiejszczyków”. Tysiące ludzi wygonionych z Kresów, uciekinierów ze spalonej stolicy, a także tych, którzy poszukiwali choćby odrobiny stabilizacji po koszmarze wojny przybywało do Elbląga, w którym „była praca, były mieszkania, był dostatek” – jak twierdziła PPR-owska propaganda. Tu na miejscu, oprócz ruin znajdowali ciężką, nędznie opłacaną pracę w bardzo ciężkich warunkach, głód, wysoką przestępczość oraz szpiclomanię. 1949 i 1950 były latami, kiedy podziemne oddziały partyzanckie zostały rozbite przez oddziały NKWD i KBW a ubecki terror osiągnął apogeum. Grupa młodych ludzi w Elblągu założyła tajną organizację – KUL (nazwa pochodziła od Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego) by walczyć o wolność, by uderzyć na prześladowców, gdy z Zachodu ruszy ofensywa. Kilkunastoosobowa grupka pod duchowym przywództwem „brata” Roberta Sokołowskiego spotykała się snując plany, lecz nie podejmując w zasadzie żadnych działań praktycznych (poza zdobyciem kilku pistoletów). W konspiracji trzeba uważać z miłością. W przypadku KUL-u było podobnie. Zawiedziony Stefan Bociej zagroził, że zdradzi organizację, jeżeli jedna z dziewcząt nie będzie mu sprzyjać. Przestraszeni młodzi ludzie (najstarszy miał 25-lat) głosują za zabiciem Bocieja – zdrajcy. Po kilku miesiącach znaleziono ciało, a UB szybko wykryło sprawców. Zaczęły się brutalne przesłuchania prowadzone przez Henryka Wartaka, a młodociani konspiratorzy przyznawali się do prawdziwych i wyimaginowanych win. Winni i niewinni (skazano także osoby postronne, za to, że nie doniosły mordercom z UB) dostali kary więzienia, a Sokołowski został skazany na śmierć.

Grażyna Wosińska opisuje los jednej z około tysiąca poznanych grup konspiracyjnych, których celem była walka o prawdziwą wolność. Przy czym konspiracja w wydaniu KUL-owców była dziecinadą – zapewne było też tak w przypadku większości podobnych organizacji. Autorka, na podstawie materiałów archiwalnych i rozmów ze świadkami buduje portrety kolejnych oskarżonych w procesie KUL-u, ale także oprawców z UB i sądów wojskowych, którzy za swoje zbrodnie nigdy nie odpowiedzieli (możemy za to podziękować Kuroniom, Michnikom i im podobnym, którzy dogadali się Magdalence ze zbrodniarzami w mundurach).

Dzięki ciekawej narracji i dobremu językowi czyta się tą książkę bardzo dobrze, choć ze względu na ponurą tematykę na pewno nie przyjemnie. Co ważne, Autorka nie osądza ani czynu ani sprawców, pozostawiając to czytelnikowi. Druga pozycja pani Wosińskiej jest nie mnie udana niż pierwsza, a zatem wypada czekać na trzecią mając nadzieję, że pojawi się na księgarskich półkach już niedługo.

 

Komentarze  

 
0 #1 Zawiedziona 2015-11-03 19:17
Może i książka byłaby dobra, gdyby autorka wykazała jakąkolwiek rzetelność dziennikarską, może porozmawiała z żyjącymi do jeszcze niedawna świadkami tych wydarzeń, ba, osobami, o których pisze. Jednak woli napisać, że do takich osób nie dotarła. Czytając tę książkę należy do niej podejść z dozą nieufności.
Zacytuj
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 40 gości 

Site Language


Strona główna Kategoria - przegląd Zbrodnia czy wyrok na zdrajcy? Grażyna Wosińska odsłania historię kolejnego spisku przeciwko władzy ludowej bohatersko stłumionego w Elblągu.