Elbing 1945 - Odnalezione wspomnienia

Tomasz Stężała

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Strona główna Bolesław Nieczuja-Ostrowski II Wojna Światowa. Kampania Wrześniowa 1939, ZWZ we Lwowie, ZWZ-AK w Krakowie.

II Wojna Światowa. Kampania Wrześniowa 1939, ZWZ we Lwowie, ZWZ-AK w Krakowie.

Mój Dziadek, jak czytelnicy tej strony pamiętają, został dowódcą 5 kompanii II batalionu, 115 Pułku Piechoty, 41.Rezerwowej Dywizji Piechoty. Wraz z nią przeszedł szlak bojowy od Różana nad Narwią, przez północną i środkową Polskę, aż pod Tomaszów Lubelski, gdzie jego dywizja brała udział w tzw. drugiej bitwie tomaszowskiej.

Żołnierze w dzień walczyli a nocami maszerowali, bardziej poganiani chaotycznymi rozkazami dowództwa niż naciskiem wroga. Porucznik Bolesław w tym czasie, wraz ze swoimi żołnierzami, stracił kontakt ze swoim 115 pułkiem i został wcielony do 116 pułku, jako dowódca 2 kompanii. Za bój pod wsią Malinówka,  w czasie którego Niemcy dostali „zdrowy łomot”, otrzymał Krzyż Walecznych.

 

Jego dywizja, jak się okazało jedna z najwaleczniejszych w Wojsku Polskim, otoczona przez dwie dywizje niemieckie i jedną sowiecką musiała skapitulować. Bolesław rozpuścił część żołnierzy, z resztą ruszył do niewoli.  Po wymarszu z kolumną jeńców z Biłgoraja, na drodze koło wsi Kocudza po prostu wyszedł z kolumny jeńców w pole, w kierunku snopów słomy, niby za potrzebą, po czym zbiegł. Otrzymawszy cywilne odzienie starał się przedostać na zachód, lecz wyprzedziły go sowieckie czołgi, radośnie witane przez skomunizowanych Żydów. Inni Żydzi pomogli mu przedostać się do Lwowa, gdzie mieszkali jego teściowie- Paklikowscy. Szybko wszedł w szeregi konspiracji Związku Walki Zbrojnej, zajmując się poszukiwaniem broni i organizacją szkieletowych kompanii (do ucieczki zorganizował ich we Lwowie 12). Przez pewien czas był komendantem Lwowa. Niestety, zagrożony aresztowaniem przez NKWD ucieka przez Białystok w kierunku „zielonej” granicy z Generalnym Gubernatorstwem. Pomaga mu szwagier, Aleksander Winnicki, malarz. Przechodzi przez granicę koło Małkini, gdzie pomaga ma polski kolejarz. Na stacji, czekając na pociąg do Warszawy, zostaje zatrzymany. Niemiec, na widok wyjętego przez Bolesława ryngrafu Matki Boskiej Częstochowskiej (znalezionej w czasie walk nad Bugiem w 1939 roku), puszcza go wolno.

Przez Warszawę przedostaje się do Przeworska, gdzie spotyka się z żoną i córką, z którymi od września 1939 roku nie miał kontaktu. Z Przeworska po tygodniu musi wyjechać do Krakowa. Tam wchodzi w struktury konspiracji ZWZ. Brak dla niego przydziału liniowego, więc otrzymuje stanowisko szefa konspiracyjnej produkcji broni, która później otrzymuje kryptonim „Ubezpieczalnia”.  Z biegiem czasu staje się ona największą, konspiracyjną   wytwórnią broni i materiałów wybuchowych w okupowanej Europie. W tym czasie Bolesław Nieczuja-Ostrowski, posługuje się kilkoma fałszywymi nazwiskami, między innymi Nieczuja oraz  Bogdan Czaczkowski. W 1942 roku zostaje awansowany do stopnia Kapitana.

Rodzina Ostrowskich mieszka w Krakowie, między innymi przy ulicy Kordeckiego 6, gdzie także mieści się jedna z wytwórni uzbrojenia. Brat Bolesława –Zbigniew, żona Bronisława a także mała córka Wanda angażują się  w działania konspiracyjne.

Ten zestaw zdjęć i dokumentów zawiera niedawno odszukane dokumenty i listy do dawnych towarzyszy broni, związane z jego udziałem w walkach we wrześniu 1939 roku. Zapewne, gdzieś w części przekazanej Muzeum Armii Krajowej w Krakowie znajdują się inne, które uzupełniają te wspomnienia. A jako autor "Poruczników 1939" żałuję, że nie dotarły one do mnie wcześniej. Wtedy książka byłaby jeszcze bogatsza i ciekawsza.

 

W czasie okupacji

 

 

 

 

 

 

Dokumenty

 

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 60 gości 

Site Language


Strona główna Bolesław Nieczuja-Ostrowski II Wojna Światowa. Kampania Wrześniowa 1939, ZWZ we Lwowie, ZWZ-AK w Krakowie.